Piękny, zadbany trawnik i obfite plony to marzenie każdego ogrodnika. Niestety, natura często ma inne plany. Podziemni lokatorzy potrafią w jedną noc zniweczyć wielomiesięczną pracę, zostawiając po sobie kopce ziemi i zniszczone korzenie. Jak skutecznie chronić ogród przed szkodnikami, nie naruszając przy tym równowagi ekosystemu? Kluczem jest profilaktyka, znajomość zwyczajów nieproszonych gości oraz cierpliwość.

Jak poradzić sobie z kretem w ogrodzie? Walka z „architektem” podziemi

Kret to jeden z głównych szkodników, który potrafi utrudnić życie ogrodnikom w trakcie całego roku. Choć wielu kojarzy go głównie z wiosennymi porządkami, jego aktywność jest odczuwalna niemal zawsze. Chociaż ich aktywność jest zdecydowanie większa w ciepłych okresach, to potrafią dać o sobie znać również w okresie zimowym. Dlaczego tak się dzieje?

W okresie mrozów i niskich temperatur kret nie zapada w sen zimowy. Schodzi po prostu głębiej pod linię przemarzania gleby, kopiąc tunele w poszukiwaniu larw i dżdżownic, które są podstawą jego pożywienia. Problem pojawia się, gdy ziemia zaczyna rozmarzać – wtedy kret wraca bliżej powierzchni, a efektem jego pracy są charakterystyczne kopce. Jak w związku z tym poradzić sobie z kretem, którego kopce deformują murawę i grządki?

Zabezpieczenie ogrodu przed kretami – metody mechaniczne i bariery

Prewencja to najskuteczniejsza metoda. Jeśli dopiero zakładasz ogród, masz idealną okazję, by odciąć kretom drogę.

• Siatka pod trawnik: To obecnie najpopularniejsza i najskuteczniejsza metoda. Rozkłada się ją na głębokości ok. 10 cm pod powierzchnią darni. Kret nie jest w stanie przebić się przez plastikowe oczka, co zmusza go do opuszczenia terenu.
• Krawędzie ochronne (murki oporowe): Na obrzeżach rabat i działki warto zaplanować krawędzie ochronne, które należy wkopać na głębokość ok. 50-80 cm. Takie bariery wykonane są najczęściej z plastiku, metalu lub specjalnej agrowłókniny o dużej gęstości.

Naturalne odstraszacze zapachowe

Jeśli już na powierzchni pojawią się kopce, nie musimy od razu sięgać po drastyczne środki. Po rozgarnięciu ziemi i znalezieniu otworu do tunelu możemy umieścić w nim substancje, których krety szczerze nienawidzą. Są to:

• Ząbki czosnku i łupiny cebuli,
• Liście bzu czarnego,
• Skórki z cytryny lub olejki cytrusowe,
• Kawałki śledzia (zapach psującej się ryby jest dla kreta nie do zniesienia).

Również przy planowaniu nasadzeń warto uwzględnić na rabatach takie rośliny jak aksamitki, czarna porzeczka, korona cesarska, cebula, czosnek czy wilczomlecz koleński. Wydzielają one intensywne substancje w strefie korzeniowej, które pozwalają zmniejszyć żerowanie gryzoni na naszym terenie.

Możesz wykorzystać gotowy produkt odstraszający krety ze sklepu Gardenstart.pl w formie granulowanej lub żelu.

Metody elektroniczne i dźwiękowe

Krety mają niezwykle czuły słuch i są wrażliwe na wibracje. Jeśli problem się nasila, warto rozważyć elektroniczne urządzenia odstraszające, które emitują ultradźwięki o zmiennej częstotliwości (aby zwierzę się nie przyzwyczaiło). Należy je umieścić w strategicznych miejscach w ogrodzie, najlepiej w wilgotnej glebie, która lepiej przewodzi dźwięk.

Bardziej domowym, budżetowym sposobem są metalowe pręty z przyczepionymi butelkami plastikowymi lub puszkami, które poruszają się na wietrze. Drgania przenoszone do ziemi są dla kretów sygnałem ostrzegawczym.

Pułapki żywołowne – etyczne rozwiązanie

W sklepach ogrodniczych otrzymamy również pułapki żywołowne (tzw. kretołapki), które pozwalają na wyłapanie gryzoni bez robienia im krzywdy. Należy bowiem pamiętać, że krety znajdują się pod częściową ochroną gatunkową i nie wolno ich zabijać poza terenem ogrodów zamkniętych. Pułapki tunelowe ustawiamy w aktywnych korytarzach, a po złapaniu kreta (ważne, by sprawdzać pułapkę co kilka godzin!), wypuszczamy go na odległość co najmniej kilku kilometrów od domu, najlepiej na łące lub w lesie.

Jakość gleby a obecność szkodników

Warto spojrzeć na problem szerzej. Żerowanie szkodników często świadczy o tym, że nasza gleba jest bogata w życie biologiczne. Znajdują się w niej z pewnością pożyteczne dżdżownice, które wpływają na tworzenie warstwy próchniczej i napowietrzanie ziemi.

Z drugiej strony, obecność kreta może być dla nas sygnałem ostrzegawczym. Jasne, wyschnięte plamy na trawniku mogą świadczyć o obecności pędraków (larw chrabąszcza majowego), które podgryzają korzenie traw. W takim przypadku obecność kretów może się okazać doskonałym sposobem na pozbycie się tych bardzo szkodliwych larw. Kret jest drapieżnikiem, nie roślinożercą – on nie zjada Twoich marchewek, on zjada to, co je podgryza!

Nadmierne nawożenie a inwazja szkodników

Sami bardzo często możemy przyczynić się do pojawienia się szkodników na naszym terenie. Powodem jest często nadmierne nawożenie organiczne, które przyciąga dżdżownice, a za nimi kretów. Pamiętajmy, że nadmiar składników pokarmowych może być tak samo niekorzystny jak niedobory pierwiastków. Balans jest kluczem do zdrowego ogrodu.

Dzielenie ogrodu z kretami przysparza wielu problemów estetycznych, jednak ich obecność świadczy o zdrowej strukturze glebowej. Warto więc znaleźć równowagę między ochroną nienagannego trawnika a ich naturalnym trybem życia.

Jak poradzić sobie z nornicami w ogrodzie zimą?

Podczas gdy kret szuka owadów, nornice to typowi roślinożercy. Są aktywne również zimą, ponieważ nie zapadają w sen, lecz gromadzą zapasy i żerują w korzeniach roślin, często pod warstwą śniegu, gdzie czują się bezpiecznie przed drapieżnikami.

Ochrona korzeni i pni

Aby zminimalizować ich szkodliwy wpływ na ogród, należy chronić rośliny, zarówno część nadziemną, jak i korzenie.

• Siatki metalowe: Przy sadzeniu młodych drzewek warto owijać bryłę korzeniową siatką metalową o drobnych oczkach na głębokość ok. 30-50 cm. To jedyna 100% metoda na ochronę przed podgryzaniem.
• Osłonki na pnie: Pnie, zwłaszcza młodych drzewek owocowych, zabezpieczamy plastikowymi lub metalowymi osłonami (osłonki sadownicze). Chronią one nie tylko przed nornicami, ale również przed zającami i sarnami, które zimą szukają pożywienia w ogrodach.
• Ściółkowanie z głową: Choć ściółkowanie jest zdrowe, gruba warstwa słomy to idealny dom dla nornic. Warto zastosować gałązki jałowca lub liście orzecha włoskiego, których zapach działa odstraszająco.

Naturalni sprzymierzeńcy w walce z gryzoniami

Ogrodowych intruzów mogą również odstraszyć zwierzęta. Obecność kota czy psa, który aktywnie patroluje teren, znacząco ogranicza populację nornic. Warto również zaprosić do ogrodu drapieżne ptaki, takie jak sowy czy pustułki. Przygotowanie dla sów budek lęgowych i zamontowanie ich na wysokich drzewach w okresie zimowym to doskonała inwestycja w biologiczną ochronę ogrodu.
Jeśli chcemy „wyprosić” nornice, należy regularnie kosić i grabić ogród, usuwając gęstą trawę i opadłe liście. Jeśli zauważymy wybrzuszenia na powierzchni, należy udeptywać ziemię, co niszczy korytarze i ogranicza dostęp tlenu, zmuszając gryzonie do przeprowadzki.

Jak zwalczyć karczownika w ogrodzie? Najtrudniejszy przeciwnik

Karczownik (karczownik ziemnowodny) to gryzoń znacznie groźniejszy niż nornica. Potrafi w krótkim czasie zniszczyć system korzeniowy kilkuletniego drzewa. Częstym problemem jest kwestia rozpoznania, czy to właśnie z karczownikiem mamy do czynienia.

Jak odróżnić nornicę od karczownika?

Choć prowadzą podobny tryb życia, różnią się znacząco:

• Wielkość: Nornice są prawie dwa razy mniejsze od karczowników (karczownik osiąga do 20-25 cm długości).
• Wygląd: Karczownik ma szarobrązowe futro, masywną budowę i ledwo widoczne uszy. Nornica jest rudawo-brązowa z wyraźniejszymi uszami.
• Ślady: Karczownik tworzy nieregularne kopce (mniejsze i bardziej płaskie niż kret). Jego tunele są szerokie i często biegną tuż pod powierzchnią ziemi. Nornice rzadko tworzą kopce, zostawiają raczej czyste, otwarte dziury w ziemi.
• Siedlisko: Karczownik uwielbia tereny wilgotne, w pobliżu oczek wodnych i rowów melioracyjnych. Nornica preferuje suche lasy i sady.

Metody zwalczania karczownika

W kwestii zabezpieczenia ogrodu przed karczownikami postępujemy analogicznie jak w przypadku nornic i kretów, jednak musimy być bardziej stanowczy:

• Bariery mechaniczne: Siatki pod trawnikiem muszą być stalowe (ocynkowane), ponieważ karczownik potrafi przegryźć cieńszy plastik.
• Repelenty roślinne: W tunelach umieszczamy czosnek, wilczomlecz, liście bzu czarnego lub gałązki jałowca.
• Preparaty specjalistyczne: W sklepach dostępne są środki odstraszające oparte na naturalnych olejkach (np. rycynowym), które czynią rośliny niesmacznymi dla gryzonia.

Podsumowanie – jak wygrać ze szkodnikami?

Skuteczna ochrona ogrodu przed szkodnikami to proces, a nie jednorazowe działanie. Łącząc metody mechaniczne (siatki), roślinne (odstraszacze naturalne) oraz dbając o porządek na działce, możemy znacząco ograniczyć straty. Pamiętajmy, że każdy organizm w ogrodzie pełni jakąś funkcję. Naszym celem nie powinna być całkowita eksterminacja, lecz skuteczne zniechęcenie intruzów do przebywania na naszym terenie.