Wiosna rozkwitła na dobre. A wraz z kolorami i zapachami do ogrodu zawitały pszczoły, osy i inne owady zapylające. Na rabatach można dostrzec ścieżki wytyczone przez mrówki, natomiast na wystrzyżonym trawniku jak grzyby po deszczu wyrastają kretowiska. Taki wiosenny krajobraz jest znany wielu ogrodnikom. Chociaż wspomniane stworzenia są naturalną częścią ekosystemu, to niestety nie zawsze jesteśmy skłonni dzielić z nimi wspólną przestrzeń. W tym artykule dowiesz się, co warto wiedzieć o kretach, mrówkach i owadach, a także, jakich metod można użyć, aby wyprowadzić niechcianych mieszkańców ogrodowych.

Mrówki w ogrodzie

Każdy z nas, pasjonatów zieleni, spędza długie godziny na pielęgnacji swoich grządek, rabat i trawników. Praca w ogrodzie uczy jednak pokory wobec natury, która rządzi się swoimi prawami. Jednym z najbardziej fascynujących, a zarazem irytujących lokatorów na naszych działkach są mrówki. Niestety, to co w dzikim ekosystemie jest zaletą, w przydomowym ogrodzie lub na balkonie może szybko stać się utrapieniem. Gdzie leży granica między pożyteczną obecnością mrówek a koniecznością podjęcia walki? Jak skutecznie i bezpiecznie się ich pozbyć? Oto kilka istotnych informacji.

Korzyści z mrówek w ogrodzie

Zanim chwycisz za pierwsze środki owadobójcze, pamiętaj, że pojedyncza mrówka to nie problem, a wręcz cenny sojusznik. Obecność tych owadów niesie za sobą szereg korzyści dla ogrodowego ekosystemu:

• Naturalne spulchnianie gleby - drążąc skomplikowane sieci podziemnych korytarzy, mrówki genialnie napowietrzają i rozluźniają strukturę podłoża.
• Wzbogacanie i żyzność podłoża - owady te użyźniają ziemię, dostarczając do głębszych warstw cenne składniki pokarmowe, takie jak azot, fosfor i potas.
• Ogrodowi strażnicy i sprzątacze - mrówki pełnią funkcję sanitarną. Czyszczą ściółkę z materii organicznej, zjadając martwe szczątki roślin i zwierząt. Co ważne, polują również na larwy groźnych szkodników – ich ofiarą padają m.in. gąsienice, pędraki, drutowce, opuchlaki oraz młode ślimaki.
• Siewcy kwiatowych rarytasów - roznosząc nasiona, mrówki przyczyniają się do naturalnego rozsiewania niektórych pięknych roślin, takich jak choćmiennik czy cyklamen europejski.

Szkodliwe działanie mrówek – kiedy stają się zagrożeniem?

Problem z mrówkami pojawia się wtedy, gdy populacja mrówek wymyka się spod kontroli. Wówczas szkody w ogrodzie potrafią być naprawdę dotkliwe.

Sojusz z mszycami - to największy grzech mrówek. Owady te uwielbiają spijać słodką spadź wydzielaną przez mszyce. W zamian za ten przysmak, mrówki dosłownie hodują te szkodniki: chronią kolonie przed biedronkami, a nawet przenoszą je na nowe, zdrowe rośliny.

• Niszczenie korzeni i susza - zbyt rozrośnięta sieć podziemnych korytarzy prowadzi do przesuszenia podłoża. Ponadto mrówki, budując gniazda, wynoszą ziarna ziemi spod roślin. Odkrywanie i podgryzanie delikatnych korzeni może osłabić lub całkowicie zniszczyć byliny, krzewy oraz młode drzewka.
• Przenoszenie chorób grzybowych - wędrując z rośliny na roślinę, mrówki transportują na swoich odnóżach zarodniki i strzępki grzybni, infekując kolejne okazy.
• Szkody w plonach i chwasty - mrówki chętnie podgryzają dojrzałe truskawki, spadające owoce (jabłka, gruszki, brzoskwinie), a także młode pędy i pąki kwiatów. Potrafią też "uprzątnąć" z grządek świeżo wysiane nasiona warzyw, a przy okazji roznieść po ogrodzie nasiona chwastów, np. glistnika jaskółczego ziela.
• Zniszczenia wokół domu - mrówki potrafią też zasiedlić drewniane i pluszowe meble ogrodowe, a w poszukiwaniu ludzkiego jedzenia bezwzględnie wdzierają się na tarasy, balkony, do altan i spiżarni. Dodatkowo, w obronie gniazda potrafią boleśnie kąsać, wstrzykując piekący jad.

Jakie rośliny odstraszają mrówki? Naturalna bariera zapachowa

Zasada numer jeden w moim ogrodzie - lepiej zapobiegać, niż leczyć. Zanim mrówki na dobre zasiedlą Twój taras lub rabaty, warto stworzyć naturalną, ekologiczną barierę. Kluczem są intensywne zapachy roślinne, których te małe owady po prostu nienawidzą.

Jakie rośliny warto posadzić?

• Lawenda wąskolistna - zawiera olejki eteryczne (linalol, octan linalilu i cineol), które działają na mrówki drażniąco. Z tego powodu mam jej w ogrodzie naprawdę mnóstwo.
• Zioła - mięta, bazylia oraz tymianek. ich intensywny aromat skutecznie dezorientuje mrówki.
• Krzewy pomidorów- zapach liści pomidora to dla mrówek jasny sygnał do odwrotu.
• Wrotycz pospolity - ta dzika roślina to sprawdzony, tradycyjny odstraszacz wielu ogrodowych szkodników.

Domowe i ekologiczne sposoby na pozbycie się mrówek

Jeżeli mrówki nie przysparzają wielu kłopotów, pozwólmy im żyć. Kiedy jednak wchodzą nam na głowę (lub na taras), czas na zdecydowane działanie. Oto bezpieczne, organiczne metody, które stosuję, gdy muszę interweniować:

• Ziołowe i kuchenne aromaty - na tarasie, w altanie lub na ścieżkach, którymi wędrują owady, rozsyp cynamon lub mieloną kawę. Możesz również rozetrzeć świeże liście tymianku bądź pomidora. Pamiętaj jednak o regularnej wymianie tych produktów, ponieważ na świeżym powietrzu szybko wietrzeją.
• Ocet - przetarcie miejsc i szlaków komunikacyjnych mrówek roztworem octu całkowicie niszczy ich ścieżki zapachowe, zmuszając je do ewakuacji.
• Szkolna kreda - rozkruszona kreda działa na mrówki toksycznie. Można rozsypać ją wokół mrowiska lub w miejscach, gdzie owady są najczęściej widywane.
• Wrzątek na gniazdo - drastyczna, ale skuteczna metoda na zlikwidowanie mrowiska. Zalej gniazdo gorącą wodą. Ważna uwaga eksperta: zachowaj szczególną ostrożność, aby wrzątkiem nie uszkodzić korzeni roślin rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie mrowiska!

Skuteczne preparaty na mrówki – kiedy ekologia to za mało

Gdy naturalne metody zawodzą, a plaga mrówek zagraża fundamentom tarasu lub zdrowiu całych kolekcji roślin, warto sięgnąć po specjalistyczne rozwiązania. W sklepie Gardenstart dostępne są nowoczesne preparaty na mrówki w formie proszku w różnych gramaturach:

• Wiaderko 3 kg
• Wiaderko 600 g
• Solniczka 300 g
• Solniczka 100 g

Wybierając chemiczne środki owadobójcze, zawsze pamiętaj o stosowaniu ich zgodnie z instrukcją producenta, dbając o bezpieczeństwo dzieci, zwierząt domowych oraz owadów pożytecznych, takich jak pszczoły.

Krety w ogrodzie

Budzisz się rano, parzysz kawę, wychodzisz na taras, by nacieszyć oczy idealnie przystrzyżonym trawnikiem, i... czar pryska. Na środku zielonego dywanu pyszni się kilka świeżych, brunatnych kopców. To znak, że w Twoim ogrodzie zamieszkał kret.

Zanim jednak chwycisz za szpadel lub ruszysz do sklepu po chemiczną artylerię, odetchnij głęboko. Kret w ogrodzie to nie tylko problem, ale też dowód na to, że Twoja gleba tętni życiem.

Jak poradzić sobie z tym podziemnym architektem, nie niszcząc przy tym ekosystemu ogrodu? Przyjrzyjmy się kretom obiektywnie.

Korzyści z kretów w ogrodzie

Choć trudno w to uwierzyć, patrząc na zrujnowany trawnik, kret (Talpa europaea) pełni w ogrodzie niezwykle pożyteczną rolę. To drapieżnik, a nie szkodnik roślinożerny! Oto dlaczego warto docenić jego obecność:

• Naturalny pogromca szkodników - głównym pożywieniem kreta są pędraki (larwy chrabąszczy), drutowce, ślimaki oraz turkucie podjadki. Jeden kret potrafi w ciągu roku zjeść tysiące owadów, które w przeciwnym razie podgryzałyby korzenie Twoich roślin.
• Napowietrzanie i spulchnianie gleby - drążąc skomplikowane systemy korytarzy, kret naturalnie spulchnia ziemię. Dzięki temu staje się ona bardziej przepuszczalna, lepiej chłonie wodę i tlen, co sprzyja rozwojowi korzeni.
• Darmowy humus - ziemia z krecich kopców pochodzi z głębszych, czystych warstw gleby. Jest idealnie rozdrobniona i pozbawiona nasion chwastów. To perfekcyjna baza do przesadzania roślin doniczkowych lub zasilenia rabat kwiatowych!

Szkodliwość kretów w ogrodzie

Dlaczego więc tak bardzo go nie lubimy? Bo choć intencje ma dobre, jego działalność „budowlana” potrafi wyprowadzić z równowagi.

• Destrukcja trawnika i estetyki - kopce niszczą strukturę idealnej murawy. Zasypują trawę, odcinając ją od światła, co prowadzi do powstawania żółtych, pustych placów.
• Uszkodzenia mechaniczne korzeni - kret nie zjada korzeni roślin (wbrew obiegowej opinii), ale drążąc tunele bezpośrednio pod nimi, rozrywa je i powoduje, że wiszą one w powietrzu. W efekcie rośliny marnieją i usychają z braku wody.
• Zguba dla dżdżownic - niestety, kret uwielbia dżdżownice, które są kluczowe dla żyzności gleby. Potrafi zgromadzić w swoich podziemnych spiżarniach setki unieruchomionych dżdżownic.

Jakie rośliny odstraszają krety?

Zanim sięgniesz po drastyczne metody, wykorzystaj siłę natury. Krety mają niezwykle czuły węch, a niektóre zapachy działają na nie jak najgorszy gaz łzawiący. Posadzenie odpowiednich roślin na obrzeżach ogrodu lub w rejonie grządek warzywnych pomoże Ci stworzyć naturalną barierę.

Rośliny, których kret unika jak ognia:

• Sposób „na zapach” (koktajle zapachowe) - wsyp do kreciego korytarza rozgnieciony ząbek czosnku, wlej gnojówkę z bzu czarnego lub wetknij... głowę śledzia (krety nie znoszą zapachu psującej się ryby). Dobrze sprawdza się też szmatka nasączona octem lub naftą.
• Aksamitki i nagietki - wydzielają intensywny, specyficzny zapach, który skutecznie zniechęca nie tylko krety, ale też nornice i nicienie.
• Czosnek (ozdobny i jadalny) oraz cebula - ich silne olejki eteryczne drażnią wrażliwy nos drapieżnika.
• Wilczomlecz groszkowy (Euphorbia lathyris) - to absolutny klasyk w walce z kretami. Jego korzenie wydzielają substancje, które dosłownie zmuszają te zwierzęta do ewakuacji. Uwaga: sok wilczomlecza jest trujący, zachowaj ostrożność, jeśli masz dzieci lub zwierzęta.
• Bazylia i mięta - intensywne zioła to kolejny naturalny repelent.

Domowe sposoby na pozbycie się kretów

Jeśli rośliny nie pomogły, czas na domowe, humanitarne metody. Pamiętaj, że w Polsce kret na terenie ogrodów i upraw jest objęty ochroną częściową – nie wolno go zabijać, należy go jedynie przepędzić!

• Sposób „na zapach” (koktajle zapachowe) - wsyp do kreciego korytarza rozgnieciony ząbek czosnku, wlej gnojówkę z bzu czarnego lub wetknij... głowę śledzia (krety nie znoszą zapachu psującej się ryby). Dobrze sprawdza się też szmatka nasączona octem lub naftą.
• Pułapki dźwiękowe (eko-odstraszacze) - wbij w kopiec metalowy pręt i nałóż na niego pustą puszkę po napoju lub plastikową butelkę. Wiatr poruszający puszką generuje drgania i metaliczny dźwięk, który niesie się pod ziemią. Krety nienawidzą hałasu i wibracji.
• Sierść psa lub kota - krety boją się zapachu potencjalnych drapieżników. Wciśnięcie do nory kłębka sierści Twojego pupila może skłonić lokatora do przeprowadzki.
• Pułapki żywołowne (tzw. kretołapki) - to plastikowe rury z zapadkami otwierającymi się tylko w jedną stronę. Umieszcza się je w korytarzu. Ważne: Pułapkę trzeba sprawdzać co kilka godzin, ponieważ kret bez pokarmu ginie w ciągu niespełna doby. Złapanego zwierzaka wypuszczamy na łące lub w lesie, daleko od ogrodu.

Skuteczne preparaty na krety

Gdy domowe triki zawodzą, a Twój trawnik przypomina pole minowe, warto sięgnąć po profesjonalne rozwiązania dostępne na rynku. Polecamy sprawdzone produkty w formie płynu lub granulatu, które dostępne są w naszym sklepie.

• Płyn odstraszający
• Granulat odstraszający

Porada eksperta GardenStart: Najlepszą i najbardziej ekologiczną inwestycją (choć wymagającą pracy na etapie zakładania trawnika) jest siatka na krety. Rozłożona około 10 cm pod powierzchnią ziemi raz na zawsze blokuje kretom możliwość wyjścia na powierzchnię, nie robiąc im przy tym żadnej krzywdy.

Osy i szerszenie

Gdy letnie słońce zaczyna mocniej przygrzewać, w naszych ogrodach tętni życie. Niestety, sielankowy odpoczynek na tarasie często przerywa charakterystyczne, głośne bzyczenie. Pojawienie się osy lub – co gorsza – potężnego szerszenia budzi w nas instynktowny lęk. Choć bliskie spotkania z tymi owadami bywają stresujące, to ich rola w ekosystemie jest o wiele bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać. Czy osy i szerszenie w ogrodzie to bezwzględni wrogowie, czy może niedoceniani pomocnicy? Przyjrzyjmy się im bliżej.

Korzyści z os i szerszeni w ogrodzie

Większość z nas postrzega osy i szerszenie wyłącznie przez pryzmat ich bolesnych użądleń. To błąd! W biologii ogrodu pełnią one niezwykle ważną funkcję drapieżników i czyścicieli. Oto dlaczego warto spojrzeć na nie łaskawszym okiem:

• Naturalna i skuteczna kontrola szkodników - zarówno osy, jak i szerszenie to genialni łowcy. Swoje larwy karmią białkiem zwierzęcym. Jedna kolonia szerszeni potrafi w ciągu jednego dnia upolować i zjeść tysiące komarów, much, gąsienic, mszyc oraz kleszczy! Szerszenie są również naturalnym wrogiem os – jeśli masz w ogrodzie szerszenie, populacja uciążliwych os drastycznie spadnie.
• Wsparcie w zapylaniu - choć nie są tak wydajne jak pszczoły czy trzmiele, dorosłe osy i szerszenie żywią się nektarem kwiatowym. Krążąc od rośliny do rośliny, mimochodem biorą udział w zapylaniu kwiatów, warzyw i drzew owocowych.
• Rola sanitarna - osy chętnie zjadają padlinę drobnych gryzoni czy ptaków oraz psujące się resztki organiczne. Działają jak ogrodowy serwis sprzątający, zapobiegając rozprzestrzenianiu się chorób.

Szkodliwość os i szerszeni w ogrodzie

Mimo ewidentnych zalet ekologicznych, obecność tych owadów w bezpośrednim sąsiedztwie człowieka niesie ze sobą realne problemy i zagrożenia.

• Zagrożenie dla zdrowia i życia (użądlenia) - to najpoważniejszy argument przeciwko nim. O ile pojedyncza osa rzadko atakuje bez powodu, o tyle w pobliżu gniazda oba te gatunki stają się agresywnymi obrońcami.
• Niszczenie plonów w sadzie - pod koniec lata, gdy zapotrzebowanie larw na białko spada, dorosłe osobniki szukają cukru. Wyjadają wtedy dojrzałe, słodkie owoce na drzewach (zwłaszcza gruszki, śliwki, winogrona i jabłka). Uszkodzone przez nie owoce momentalnie gniją i nie nadają się do zbioru.
• Uszkodzenia drzew i krzewów - szerszenie mają silne żuwaczki, którymi potrafią obdzierać korę z młodych gałęzi (np. jesionów czy bzów), aby pozyskać soki roślinne oraz budulec do swoich papierowych gniazd. Może to prowadzić do osłabienia, a nawet usychania pędów.
• Zagrożenie dla pszczół - szerszenie potrafią polować na pszczoły miodne. Jeśli w pobliżu Twojego ogrodu znajduje się pasieka, obecność szerszeni może osłabić rodziny pszczele.

Jak poradzić sobie z szerszeniami i osami z Gardenstart

Złota zasada eksperta: Jeśli owady założyły gniazdo w odległym kącie ogrodu, na wysokim drzewie lub w dzikiej zarośli – zostaw je w spokoju. Będą Twoją darmową, ekologiczną ochroną przed plagą komarów i gąsienic.

Jeśli jednak gniazdo pojawiło się na poddaszu, pod dachem tarasu, w ziemi blisko ścieżki lub w domku narzędziowym – ze względów bezpieczeństwa należy podjąć kroki w celu jego usunięcia. Pamiętaj, aby likwidację gniazda szerszeni (zwłaszcza dużego) zawsze powierzać wyspecjalizowanym firmom DDD lub w skrajnych przypadkach (zagrożenie życia dzieci/osób starszych) zgłosić to Straży Pożarnej.

Ze sprawdzonych środków warto sięgnąć po preparaty z naszego sklepu:

• Spray na osy i szerszenie 750 ml
• Spray na osy i szerszenie 300 ml